6 Mayıs 2017 Cumartesi

KANGURU BAKIMI & TEN TENE TEMAS



Kanguruların gebelikleri 20- 40 gün kadar sürer. Yeni doğmuş bir kanguru yavrusu bir fasulye tanesi büyüklüğündedir. Tam gelişimini tamamlamadan doğan kanguru yavruları, kendi kendine annesinin kesenin içine tırmanır ve 2-3 ay boyunca bir memeye asılı olarak hayatlarına devam ederler. Kanguruların sütüde bebekleri büyüdükçe onların ihtiyacına göre değişir. Yavrular yaklaşık 6 ay sonra keseden dışarı çıkarlar. 1 yaşına kadar annesütü ile beslenirler. Bir kangurunun doğumdan sonra 6 ay boyunca büyüme ve gelişimi için en uygun yer annesinin kesesidir.

Buradan yola çıkılarak "kanguru bakımı" dediğimiz "ten tene temas" erken doğan bebekler için Unicef'in desteği ile 1979 yılında uygulanmaya başlanmıştır. Maddi imkansızlıklardan dolayı erken doğan bebeklerin bakımını sağlayabilmek için anne ve babaları ile ten tene temasları sağlanarak bebeklerin iyileşme süreçleri desteklenmiştir. 1990'lardan sonrada gelişmiş ülkelerde de zamanında doğan bebekler içinde uygulanmaya başlanmıştır.

Ten tene temas; doğumdan hemen sonra veya kısa süre sonra yenidoğan bebeğin başı annenin göğsüne denk gelecek şekilde çıplak olarak annenin karnının üzerine yerleştirilerek, kuru ve sıcak tutmak içinde ılık ve tercihen koyu renk bir havlu ile bebeğin sırtı ve başı örtülerek yapılır. Bebeğin ilk emzirilmesi bitene kadar kesintisiz olarak devam ettirilir.

Yenidoğan yoğunbakım ünitesinde çalıştığım dönemde, erken doğan bebekler için uyguladığımız bu yöntem ile yoğunbakımda bulunan bebeklerin iyileşme sürecine etkisini birebir görme şansım olmuştu.Ten tene temas anne bebek bağlanmasını ve bebeğin dış ortama uyum sağlamasını kolaylaştıran bir yöntem olmasının dışınında anne ve bebek üzerinde birçok faydası olduğu kanıtlanmıştır.

Kanıta dayalı çalışmalara göre Tene tene temasın (Kanguru bakımı) faydaları ;

• Anne ve bebeğin bağlanmasını hızlandırır ve güçlendirir.
• Bebeğin büyüme hızını etkiler.
• Başarılı  emzirme sürecine katkı sağlar .
• Bebeklerin kalp hızı , solunum hızı ve vücut sıcaklığının stabil olmasını sağlar.
• Annenin yeterlilik duyguları artar ve annelik rolüne erken uyum sağlar.
• Anneler daha az doğum sonrası depresyon yaşarlar.
• Anne karnında alışık olduğu ortamdan farklı bir ortama doğan bebek kendini daha güvende hisseder. Böylece bebekler daha az strese maruz kalırlar.
• Daha az ağlarlar, daha çabuk uykuya geçerler, vücut ısılarını korurlar.
• Daha sakin olurlar ağlama ve huzursuzluk süreleri kısalır.
• Salgıladıkları endorfin sayesinde ağrı ile daha iyi başederler.
• Annenin sesi, onun mırıldanmaları bebeğin nörolojik ve zihinsel gelişiminin tetikleyicisidir.
• Büyüme ve gelişme hızında olumlu etki sağlar.
• Yenidoğan bebeklerde kan şekerinin düşmesini önleyebilir.

Aynı zamanda, 2018 yenidoğanı içeren 60 çalışmada ten tene teması ilk 24 saate başlatılan  ve 24 saatten sonra başlatılan iki grup karşılaştırmış. İlk 24 saatte ten tene temas  başlatılan grupta anne ve bebeğin ilişkisinin daha iyi olduğu gözlenmiştir. 

Tüm bu çalışmaların sonucunda Dünya Sağlık Örgütü 2003 yılından itibaren doğum şekli, kilosu, doğum haftası ve genel durumu nasıl olursa olsun tüm yenidoğan bebekler için doğumdan sonra en kısa sürede ten tene temas bakımını önermektedir.  Annenin ten tene temas yapamadığı durumlarda (genel anestezi ile sezaryen, vajinal doğum sonrası annenin bakımı..)  baba ten tene temas yapmak için teşvik edilmeli ve desteklenmelidir. 

Sevgili anne ve babalar doğum şekliniz nasıl olursa olsundoğumdan hemen sonra ten tene temas bebeğinizin ilk ihtiyacıdır. Bebeğinizin temel ihtiyaçları olan huzur, sessizlik, güven ve sıcaklığı sevgi dolu kucağınıza alarak karşılayabilirsiniz. Bunu talep etmek en doğal hakkınızdır.


Sevgiler,

Ebe Arzu Çulha
Active Birth ve Doğuma Hazırlık Eğitmeni
Emzirme Danışmanı
Hamile Yogası Uygulayıcısı
Doğana Doğumda Kadın Hakları Derneği Başkanı 






















Kaynaklar
1-Chwo MJ, Anderson GC, Good M, Dowling DA, Shiau SH, Chu DM. A randomized controlled trial of early kangaroo care for preterm infants: effects on temperature, weight, behavior, and acuity. J Nurs Res. 2007
2-Moore ER, Anderson GC, Bergman N, Early skin-to-skin contact for mothers and their healthy newborn infants. Cochrane Database Syst Rev. 2012 May
3- Conde-Agudelo A, Belizán JM, Diaz-Rossello J. (2011) Kangaroo mother care to reduce morbidity and mortality in low birthweight infants (review). Cochrane Database of Systematic Reviews

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder